Sürekli işçiler kamuda çalışır ama memur değildir. Bu ayrım becayişte belirleyicidir: memurlar için yazılmış kurallar işçilere uygulanmaz, işçilerin yer değiştirmesi iş hukukuna ve toplu iş sözleşmesine göre yürür.
657 sayılı Kanun’un 73. maddesi işçilere uygulanmaz
73. madde “memurların” karşılıklı yer değiştirmesini düzenler. 657 sayılı Kanun’un 4/D maddesindeki işçiler bu Kanun’a tabi değildir. Sürekli işçiler için bütün kamuyu kapsayan, becayişi adıyla düzenleyen genel bir yasa hükmü de bulunmaz.
O hâlde sürekli işçi nasıl yer değiştirir?
İşçinin görev yeri, iş sözleşmesi ve kurumda yürürlükteki toplu iş sözleşmesiyle belirlenir. Bazı kurumlar toplu iş sözleşmesindeki “iş ve işyeri değişikliği” maddesine dayanarak sürekli işçiler için her yıl atama dönemi açar ve bu dönemde karşılıklı yer değiştirme (becayiş) taleplerini de alır. Yani sürekli işçide becayiş kanundan değil kurumun toplu iş sözleşmesinden doğar: her kurumda yoktur, olan kurumlarda da yalnız kurumun duyurduğu dönemde, duyurudaki şartlarla yapılır.
Örnek: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında süreç
Bakanlığın 2024 yılı sürekli işçi atama dönemi duyurusu sürecin nasıl işlediğini adım adım gösterir:
- Atama dönemi her yıl 1 Nisan – 30 Haziran arasıdır. 2024 döneminde işçiler başvurularını Nisan ayı içinde, görev yaptıkları birim aracılığıyla il müdürlüğüne yaptı.
- Başvuru, duyurunun ekindeki Karşılıklı Yer Değiştirme Talep Formu doldurularak yapılır; iki kişilik ve ikiden fazla kişilik değişimler için ayrı formlar vardır.
- İl müdürlüğü uygun bulduğu başvuruları Personel Genel Müdürlüğüne gönderir (2024 döneminde 15 Mayıs’a kadar).
- Ataması yapılan işçiler, iki il müdürlüğünün eşgüdümüyle aynı tarihte görevlerinden ayrılır; bu, atama onayından sonra en geç otuz gün içinde yapılır.
- Aynı iş kolu: Karşılıklı yer değiştirme aynı iş kolundaki işyerleri arasında yapılır.
- Aynı istihdam türü: 696 sayılı KHK ile geçen bir işçi ancak 696 sayılı KHK ile geçen bir işçiyle karşılıklı yer değiştirebilir.
- Aynı unvan ya da görev: Örneğin çocuk bakım elemanı ile engelli bakım elemanı karşılıklı yer değiştiremez.
- İşçi, gideceği kuruluşun mevzuatındaki yaş, cinsiyet gibi şartları taşımalıdır.
- Daha önce karşılıklı yer değiştiren işçi iki yıl yeniden karşılıklı yer değiştirme isteyemez.
- Atama yapıldıktan sonra, belgeyle kanıtlanan mazeret dışında iptal edilmez.
Sağlık Bakanlığında sürekli işçiler
Sağlık Bakanlığında sürekli işçilerin yer değişikliği, işletme toplu iş sözleşmesine ve Bakanlığın sürekli işçilerin yer değişikliğine ilişkin usul ve esaslarına göre il sağlık müdürlüklerinin dönemsel ilanlarıyla yapılır. İlanlarda fiilen belirli bir süre çalışmış olma şartı ve yer değiştiren işçinin belirli bir süre karşılıklı yer değişikliği (becayiş) isteyemeyeceği kuralı yer alır. Dönemi ve şartları il sağlık müdürlüğünüzün güncel ilanından okuyunuz.
696 sayılı KHK ile sürekli işçi kadrosuna geçenler
Taşeron şirketlerden 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile sürekli işçi kadrosuna geçirilenler için 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 23. maddesi, bu işçilerin “çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde” istihdam edileceğini öngörüyordu. Bu ifade uygulamada yer değişikliğinin önündeki engel olarak yorumlanıyordu.
Anayasa Mahkemesi, 9 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla (E. 2025/100, K. 2025/242) bu ibareyi iptal etmiş ve iptal hükmünün kararın yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir; bu süre dolana kadar ibare yürürlüktedir. İptal kendiliğinden bir nakil hakkı doğurmaz; yer değişikliği talepleri yine kurumun iş ve kadro durumuna göre değerlendirilir. Bu alanda yeni bir yasal düzenleme yapılıp yapılmadığını kurumunuzun duyurularından izleyiniz.
Platformda sürekli işçiler
becayis.org.tr’de sürekli işçiler de ilan verebilir; taşeron şirket çalışanları kapsamda değildir. Eşleştirme aynı kurumda ve aynı istihdam biçiminde yapılır: bir işçinin ilanı yalnız aynı kurumdaki işçilere gösterilir, memurlara gösterilmez. Kurumunuzun atama dönemi açılmadan önce karşı tarafı bulmuş olmak, dönem geldiğinde talep formunu birlikte doldurmanızı sağlar. İlan verirken unvanınızı ve görevinizi açıkça yazınız; karşılıklı yer değiştirme aynı unvan ya da görevdeki işçiler arasında yapılır.
Sürekli işçide becayiş kanundan değil kurumun toplu iş sözleşmesinden doğar; bu yüzden her kurumda yoktur. Atama dönemi açan kurumlarda karşılıklı yer değiştirme, kurumun duyurusundaki şartlarla (çoğunlukla aynı iş kolu, aynı istihdam türü ve aynı unvan) yapılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Başvuru yapmadan önce kurumunuzun yürürlükteki mevzuat ve duyurularını esas alınız.